YERKÖY
İLÇESİNİN GENEL OLARAK TANITIMI
TARİHİ
VE COĞRAFİ DURUMU :
Yerköy İlçesinin tarihi, Hititler zamanına kadar uzanır. 1925 yılında köy olarak kurulan Yerköy, 1930 yılında demiryolunun geçmesiyle kısa sürede hızlı bir şekilde değişmiş ve 1935’de bucak (nahiye), 25.08.1945 tarihinde ise ilçe olmuştur.
Yerköy, Yozgat ilinin batısında yer almakta olup, il merkezine uzaklığı 40 km.dir. Doğusunda il merkezi, Batısında Kırşehir’e bağlı Çiçekdağı ilçesi, Güneyinde Şefaatli ilçesi, Kuzeyinde ise Çorum’a bağlı Sungurlu ilçesi bulunmaktadır. Yüzölçümü 1245 Km2 olup, rakımı (Deniz seviyesinden yüksekliği) ise, 774 metredir.
Tek akarsuyumuz olan Delice Irmağı, adeta ilçemize hayat
vermektedir. İlçe Bozok Yaylası, Batısında Çiçek Dağları, Kuzeyinde Aygar Dağları
yer alır.
Bölgede tam bir kara iklimi
hakimdir. Kışları soğuk ve yağışlı, yazları ise sıcak ve kurak geçer.
A)
NÜFUS
DURUMU:
1997 Genel Nüfus tespiti sonuçlarına göre, 27.403’ü ilçe merkezinde 16.806’sı ise köy ve kasabalarda olmak üzere, ilçemizin toplam nüfusu 44.209’dur.
Sayımı Dönemi |
Köylerin Nüfusu |
Şehir Nüfusu |
Toplam Nüfus |
|
1980 |
24.401 |
21.026 |
45.427 |
|
1985 |
23.194 |
26.062 |
49.256 |
|
1990 |
22.515 |
26.248 |
48.763 |
|
1997 |
16.806 |
27.403 |
44.209 |
Yukarıda verilen 1980, 1985, 1990 ve 1997 genel nüfus sayımı sonuçları kıyaslandığında, kırsal kesimde nüfusun giderek azaldığını, buna mukabil şehir nüfusunun ise, az da olsa arttığını görmekteyiz. Buda köyden kente bir göç olgusunun başladığı anlamına gelir.
İlçe merkezindeki nüfus, mahalleler itibariyle
aşağıya çıkartılmıştır.
Mahalle Adı |
Toplam Nüfusu |
|
Ali Vehbi Pandır Mahallesi |
1.508 |
|
Ayanoğlu Mahallesi |
5.201 |
|
Bağlarbaşı Mahallesi |
1.187 |
Erzurum Mahallesi |
1.594 |
|
Gençoğlu Mahallesi |
506 |
|
Gültepe Mahallesi |
2.926 |
|
Hüyük Mahallesi |
1.803 |
|
Karacaşar Mahallesi |
1.542 |
|
Selçuk Mahallesi |
1.215 |
|
Şentepe Mahallesi |
737 |
|
Yeni Mahalle |
4.695 |
|
100.Yıl Mahallesi |
2.073 |
|
Kale Mahallesi |
1.746 |
|
60 Evler Mahallesi |
670 |
|
TOPLAM |
27.403 |
Yerköy, Kırşehir’in Çiçekdağı ilçesi ve Köseli Kasabasıyla adeta
kucaklaşmış vaziyettedir. Bu nedenle 1997 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre,
Yerköy’ün kayıtlara yansıyan merkez nüfusu, 27.403 ise’de, şu andaki fiili
nüfusu, 50.000 civarındadır.
B)
İDARİ
YAPISI :
İlçemize bağlı 58 köy ve iki kasaba (belediyelik) bulunmaktadır. İlçe merkezi ise, 14 mahalleden müteşekkildir. Bütün köy ve kasabaların kadastro çalışmaları tamamlanmış durumdadır.
C)
SOSYAL
DURUMU :
İlçe merkezindeki konutların takriben % 40’ı yapı tekniğine ve sağlık koşullarına uygun olmayıp, kerpiç ve briketten yapılmıştır. Genellikle tek katlı olarak inşa edilen bu yapılar, çarpık kentleşmenin ve köyden şehre hızlı göçün olduğunun doğal bir sonucudur. (Kale, Şentepe, Gültepe, Erzurum, Bağlarbaşı ve Karaşar Mahalleleri ) Ancak bazı mahallelerde ise, yapı tekniğine ve imar planına uygun, son derece mimari estetiğe sahip binalar da mevcuttur. (100.Yıl mahallesi, Yeni Mahallesi, 60 Evler mahallesi, Ayanoğlu Mahallesi, Hüyük Mahallesi, Selçuk Mahallesi, Gençoğlu Mahallesi, Ali Vehbi Pandır Mahallesi) Halkın büyük bir kısmının dar gelirli olması ve köyden kente göçün her geçen gün daha da artması, kooperatifleşme sürecine hız kazandırmıştır. Halen ilçemizde faaliyette bulunan 40 civarında konut yapı kooperatifi olduğu tespit edilmiştir.
Ailede güç ve otorite babaya aittir. Diğer bir ifadeyle baba erkil aile tipi daha uygundur. Kadın genelde ikinci plandadır. İlçemizin boş vakitlerin değerlendirileceği ve hoş zaman geçirileceği sosyal tesislere sahip olmayışı,halkın akşamın erken saatlerinden itibaren sokaktan çekilerek televizyonlarının başına geçmesine neden olmaktadır. Kahvehaneler dışında sosyal yaşam, belli bir saatten sonra hareketliliğini kaybetmektedir. Televizyon adeta evde ve kahvehanelerde, Yerköy halkının vazgeçilmez bilgi edinme ve eğlenme vasıtasıdır. İlçemizde bir adet sinema mevcut ise de gösterimde değildir.
Uyuz Hamamı adıyla maruf olan sıcak su, doğal kaynaklarımızın başında gelmektedir. İlçe merkezinde 3,5 Km. uzaklıktaki Mülkiyeti Hazineye ait Güven (Uyuz) Hamamı’nın sıcaklığı 46 derecedir. Telefon ve elektriği mevcut ise de, henüz yolu stabilizedir. Ayrıca Güven Kaplıcasının hemen alt tarafında ilçemiz halkından Ahmet KOYUNBAŞOĞLU tarafından yaptırılan ve işletilen sıcaklık derecesi 37 olan, 26x12,5 ebatlı 2.10 metre derinliğe sahip 2 havuzu ve 63 soyunma kabini bulunan 2.bir kaplıcamız mevcuttur.
Bugüne kadar, yılın muayyen günlerinde ilçemizde panayır veya fuar kurulmamıştır.
İlçemizde, 15 gün arayla “ Yerköy’ün Sesi “ adlı bir mahalli gazete çıkarılmaktadır. Diğer taraftan ilçemizdeki okulların ve halkın kitap ve kırtasiye ihtiyacını karşılayan 11’in üzerinde işyeri (Kitapçı-Kırtasiyeci) mevcuttur. 1990 yılında hizmete açılan Halk Kütüphanesi 6266 adet kitabıyla ilçemizin kültürel kalkınmasına katkıda bulunmaktadır.
İlçemizde bütün televizyon kanalları (TRT 1,2,3,4, STAR, ATV, SHOW, KANAL 6, KANAL D, KANAL 7, TGRT, SAMANYOLU ) normal bir şekilde izlenmektedir. Ayrıca şu anda yayın yapan 2 adet mahalli radyo bulunmaktadır.
D)
EĞİTİM VE ÖĞRETİM DURUMU :
Eğitim ve öğretimle ilgili istatistiki bilgiler, bir tablo halinde
aşağıya çıkarılmıştır. Tetkikinden de anlaşılacağı üzere, ilçemizde 62’sİ
İlköğretim Okulu, 5’i lise ve dengi okul (iki lisenin bünyesinde ayrıca 2
ortaokul var) 2’i de özel öğretim ve yaygın eğitim kurumu 12’si de kapalı
bulunan İlköğretim okulları olmak üzere, toplam 81 okul mevcut olup, bu
okullarda görev alan öğretmen sayısı 549 eğitim ve öğretim yapan öğrenci sayısı
ise 10.742’dir.
|
O K U L L A R |
OKUL
SAYISI |
ÖĞRENCİ
SAYISI |
DERSLİK SAYISI |
LOJMAN SAYISI |
||
|
KIZ |
ERKEK |
TOPLAM |
||||
|
GENEL
LİSE |
1 |
413 |
725 |
1138 |
16 |
0 |
|
MESLEK
LİSELER |
7 |
272 |
661 |
933 |
44 |
4 |
|
İLKÖĞRETİM
OKULLARI (ŞEHİR) |
13 |
3241 |
3369 |
6610 |
171 |
0 |
|
İLKÖĞRETİM
OKULLARI (KÖY) |
49 |
1021 |
1040 |
2061 |
137 |
58 |
|
T
O P L A M |
70 |
4947 |
5795 |
10742 |
368 |
62 |
2000-2001 öğretim yılında ilçemiz merkezi ve bağlı köylerinde Halk
Eğitimi Merkezi Müdürlüğünce makine nakışı, kumaş boyama, anne çocuk eğitimi,
kalorifer ateşçiliği ve II.Kademe okuma yazma olmak üzere muhtelif dallarda 9
adet kurs açılmış olup, bu kurslara iştirak eden öğrenci sayısı 158’dir.
|
KN |
Kursun Adı |
Kurs Yeri |
Kurs Öğ. |
Kad. Usta Öğ. |
Uc.Us Öğr. |
E |
K |
T |
Kursun Baş. Ve Bitiş Tarihi |
|
1 |
Anne Çocuk Eğt. (0-2 Yaş) |
Sarıyaprak Ky. |
- |
- |
1 |
- |
11 |
11 |
20/11/2000- 15/06/2001 |
|
2 |
Anne Çocuk Eğt. (2-4 Yaş) |
Sarıyaprak Ky. |
- |
- |
1 |
- |
16 |
16 |
20/11/2000-15/06/2001 |
|
3 |
Makine Nakışı |
Mer.Bina |
- |
- |
1 |
- |
15 |
15 |
20/11/2000-01/06/2001 |
|
4 |
Kumaş Boyama |
Mer.Bina |
- |
1 |
- |
- |
10 |
10 |
20/11/2000-02/03/2001 |
|
5 |
Makine Nakışı |
Mer.Bina |
- |
- |
1 |
- |
15 |
15 |
20/11/2000-01/06/2001 |
|
6 |
Makine Nakışı |
60 Evler Mah. |
- |
- |
1 |
- |
18 |
18 |
20/11/2000-01/06/2001 |
|
7 |
Makine Nakışı |
Saray Beldesi |
- |
- |
1 |
- |
17 |
17 |
20/11/2000-31/05/2001 |
|
8 |
Kalorifer Ateşçiliği |
Merkez Bina |
- |
- |
1 |
42 |
- |
42 |
03/01/2000-12/01/2001 |
|
9 |
II.Kademe Okuma-Yazma |
Merkez Bina |
1 |
- |
- |
13 |
1 |
14 |